در شماره‌های ۱۰۷ و ۱۰۸ فصلنامه «تاریخ معاصر ایران»، پژوهشگران با نگاهی دقیق و روش‌شناختی، به بازخوانی رویدادهای سرنوشت‌ساز و تغییرات ساختاری در ایران پرداخته‌اند. شماره ۱۰۷ و 108 که به عنوان دومین ویژه‌نامه‌نامه صدمین سالگرد بازتأسیس حوزه علمیه قم منتشر شده، در پیوندی تنگاتنگ با شماره پیشین، به بررسی نقش روحانیت و مرجعیت در تثبیت نظام اسلامی و بازخوانی استراتژی‌های «بقاء و توسعه» حوزه علمیه قم در دهه ۱۳۰۰ش می‌پردازد.
این شماره همچنین با بررسی مواضع امام خمینی(ره) در قبال تحولات تقویمی و جشن‌های ۲۵۰۰ ساله، و نیز تحلیل فعالیت‌های ایشان در دوران اقامت در نجف اشرف، تکمله‌ای بر مطالعات پیشین در زمینه نقش نهادهای مذهبی در تحولات سیاسی است. علاوه بر این، مقالاتی در زمینه تحلیل «قاعده نفی سبیل در فقه سیاسی شیعه» و بررسی مواضع روحانیت در قبال جریان‌های سیاسی دهه ۱۳۵۰، از دیگر محورهای برجسته این ویژه‌نامه است.
در شماره 107 و ۱۰۸ فصلنامه تاریخ معاصر ایران، نوشتارها بر تحلیل‌های ساختاری و بررسی نقش نهادها در جریان‌های سیاسی تمرکز دارند؛ از نقش ارتش در قیام مسجد گوهرشاد تا آسیب‌شناسی روش‌شناختی نظریه تطور در اندیشه سیاسی امام خمینی(ره). این فصلنامه با تکیه بر پژوهش‌های نویسندگان و پژوهشگرانی همچون سیدهاشم منیری، محمدرضا چیت‌سازیان، رضا سرحدی، جواد عربانی و دیگران، تلاش می‌کند با نگاهی جامع به شماره قبلی، درکی عمیق‌تر از تاریخ معاصر ایران ارائه دهد.
فصلنامه تخصصی «تاریخ معاصر ایران»، منبعی ارزشمند برای پژوهشگران تاریخ، اسلام‌شناسان و علاقه‌مندان به تحولات سیاسی ـ اجتماعی ایران محسوب می‌شود که با نگاهی دقیق به ظرفیت‌های گفتمانی، به بازخوانی مسیر یک سده از تحولات مذهبی و سیاسی می‌پردازد.
نوشتن نظر جدید
کپیرایت © 2026 موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران