سه رساله درباره قفقاز - چاپ دوم 

تصحیح و یادداشت ها: حسین احمدی 

چاپ دوم: 1394 

صفحات: 168 

منطقه ی قفقاز- با همه ی سابقه همزیستی خانوادگی و تعلق داشتن اش به خاک ایران از دوره ی باستان -  در دوره ی دوم جنگهای ایران و روس در زمان قاجار از پیکره ی ایران جداشد و طبیعتا شناخت بهتر مردمی که هزاران سال با ما زیر چتر واحدی به نام ایران  زندگی می کردند و اکنون بعنوان کشورهایی مستقل در مجاور این سرزمین به حیات خود ادامه می دهند ،  برای تاریخ پژوهان ضروری بنظر می رسد.

 از مهم ترین منابعی که به راحتی میتواند در دسترس پژوهشگران قرار گیرد و بخشی از خلاء پژوهشی موجود درباره ی قفقاز را پر کند منابعی است که در قرون متمادی (بویژه قرن 19) به زبان فارسی نوشته ولی تا کنون چاپ نگردیده است . اهمیت این منابع در  دو مساله عمده قابل ذکر است ، اول اینکه به دور از حب و بغض سیاسی امروزی حاکم بر منطقه نوشته شده  و  دوم آنکه مولف این آثار در داخل حوادث به نوعی حضور داشته اند یا از راویان داخل حادثه شنیده و نوشته اند و مزیت نزدیک بودن به حادثه ارائه اطلاعات دقیق تر و جزئی تر  از حادثه می باشد  ، رسالات  ارائه شده در این مجلد از این دست می باشند  و  سه رساله ی زیر را در بر می گیرند:
1- حکومت پناه خان و ابراهیم خان  در ولایت قره باغ نوشته رضا قلی بیگ فرزند میرزا جمال جوانشیر قره باغی  ( مباحث اهم این رساله :  دربیان  حقیقت و سرحد و سنور و آب و هوای ولایت قره باغ /  در کیفیت مطیع کردن محالهای خمسه / کریم خان زند / در بیان حکومت و استقلال مرحوم خان / قتل آقا محمد خان/ حضور مجدد روسها در این منطقه و مخالفت با روس ها/ در باب اخلاق و حکومتداری خوانین قراباغ و شیوه ی تعامل مردم با آنان)
2- وقفنامه گوهر آقا دختر ابراهیم خلیل خان جوانشیر
3- تاریخ خانات شکی  تالیف کریم آقا فاتح